Czy to prawda, że islam pozwala mężczyźnie na utrzymywanie relacji intymnej zarówno z żoną, jak i ze swoją niewolnicą?
A Allah Ta’ala wie najlepiej.
Mufti Ebrahim Desai
DZIAŁ FATW
PYTANIE: Jak wygląda prawo islamskie dotyczące kobiet-niewolnic? Czy było dozwolone utrzymywanie relacji z tymi niewolnicami bez formalnej ceremonii ślubnej?
ODPOWIEDŹ:
Przede wszystkim należy pamiętać, że niewolnictwo nie zostało wprowadzone przez islam; przeciwnie: jego korzenie sięgają czasów na długo przed pojawieniem się islamu. Nie byłoby przesadą stwierdzić, że niewolnictwo jest prawdopodobnie tak stare jak sama wojna, ponieważ jest jej naturalnym następstwem. Wydaje się więc, że niewolnictwo pojawiło się wraz z pierwszymi wojnami, jakie miały miejsce na ziemi. Wojna to czynnik, który potrafi zmienić łagodnych ludzi w twardych, dobrych w surowych, a delikatnych w odpornych. Człowiek, który na co dzień nie potrafi znieść widoku krwi, pod wpływem wojny staje się zdolny do przelewania krwi setek.
Ci, którzy nie zostali zabici w bitwach, byli brani jako jeńcy wojenni. Karty historii pokazują, że na przestrzeni wieków stosowano różne praktyczne metody postępowania z jeńcami wojennymi. Niektórych zabijano, innych wypuszczano na wolność: za okupem lub bez niego. Byli też tacy, których nie zabijano ani nie uwalniano. Tych właśnie czyniono niewolnikami.
Kiedy islam się pojawił i zaczął się rozwijać, jego potęga była podważana przez wrogów i pojawiła się konieczność prowadzenia wojen. W tamtym czasie niewolnictwo stało się już praktycznie zwyczajem międzynarodowym. Było również powszechne wśród Arabów jeszcze od czasów ciemnoty i ignorancji. Dlatego natychmiastowe jego zniesienie wywołałoby chaos i zamęt wśród Arabów. Konieczne więc było wprowadzenie procesu stopniowego usuwania tego zjawiska.
Ponadto, gdyby muzułmanie wypuścili na wolność wszystkich swoich wrogich jeńców i jednocześnie tolerowali, że ich współwyznawcy są chwytani i zniewalani przez przeciwników, doprowadziłoby to do drastycznego osłabienia siły militarnej muzułmanów i dałoby ogromną przewagę siłom wroga, na co muzułmanie nie mogli sobie pozwolić.
Co więcej, powszechnie wiadomo, że taktyki wojenne stosowane przez jedną stronę są często odwzajemniane przez drugą stronę, aby utrzymać równowagę sił. Dlatego wojenne realia i dyplomacja wymagały w tamtym czasie brania jeńców jako niewolników.
W „dżihadach” (wojnach islamskich), które miały miejsce, kobiety również bywały brane jako jeńcy wojenni przez muzułmańskich wojowników. Te kobiety-niewolnice były następnie rozdzielane jako część łupu wojennego pomiędzy żołnierzy po ich powrocie na teren islamski. Każdy żołnierz miał wówczas prawo utrzymywać relacje TYLKO z tą niewolnicą, nad którą otrzymał PRAWO WŁASNOŚCI, a NIE z innymi niewolnicami, które nie były jego własnością. To PRAWO WŁASNOŚCI było nadawane przez „Ameerul-Mu’mineen” (Przywódcę państwa islamskiego). Z powodu tego prawa własności stawało się dla właściciela niewolnicy dozwolone odbywanie z nią stosunków.
Może się powierzchownie wydawać nieprzyjemne współżycie z kobietą, która nie jest legalną żoną mężczyzny, ale kiedy Szariat coś uznaje za dozwolone, musimy to zaakceptować jako dozwolone: niezależnie od tego, czy nam się to podoba, czy nie, i niezależnie od tego, czy znamy mądrość stojącą za tym prawem. Muzułmanin musi znać prawa Szariatu, ale nie musi dociekać mądrości stojącej za każdym z nich, ponieważ zrozumienie niektórych z tych mądrości może wykraczać poza jego ograniczoną percepcję. Allah Ta’ala powiedział w Świętym Koranie: „Wa maa ooteetum min al-ilmi illaa qaleelan”, co znaczy mniej więcej: „Dano wam jedynie niewielką część wiedzy”. Dlatego jeśli ktoś nie rozumie mądrości wynikającej z jakiegoś prawa Szariatu, nie może uznawać tego za błąd Szariatu (Allahu strzeż), lecz należy to przypisać swojej własnej ograniczonej percepcji i brakowi zrozumienia, ponieważ żadne prawo Szariatu nie jest sprzeczne z mądrością.
Niemniej jednak mądrość stojąca za pozwoleniem Szariatu na współżycie z niewolnicą jest następująca: PRAWNE posiadanie niewolnicy, które muzułmanin otrzymuje od „Ameerul-Mu’mineen” (islamskiego przywódcy państwa), daje mu prawne uprawnienie do współżycia z niewolnicą znajdującą się w jego posiadaniu,tak jak ceremonia ślubna daje mu prawne uprawnienie do współżycia z żoną. Innymi słowy, to PRAWNE POSIADANIE jest w istocie ZASTĘPNIKIEM CEREMONII MAŁŻEŃSKIEJ. Wolnej kobiety nie można „posiąść”, kupić ani sprzedać jak innych rzeczy; dlatego Szariat ustanowił „ceremonię małżeństwa”, w której dochodzi do potwierdzenia i zgody, co daje mężczyźnie prawo do współżycia z nią. Z drugiej strony, niewolnicę można posiadać, a nawet kupować i sprzedawać, dlatego to prawo posiadania, zastępujące ceremonię małżeńską, uprawnia właściciela do współżycia z nią.Podobny przykład można znaleźć w przepisach dotyczących uboju zwierząt: po formalnym procesie uboju, podczas którego wypowiada się słowa „Bismillahi Allahu Akbar”, kozy, krowy itp. stają się „halal”, czyli dozwolone do spożycia, podczas gdy ryba staje się „halal” jedynie przez „posiadanie”, które zastępuje rytualny ubój.
Innymi słowy: tak jak prawne posiadanie ryby wyciągniętej z wody sprawia, że staje się ona halal do spożycia bez konieczności przeprowadzenia formalnego uboju, podobnie prawne posiadanie niewolnicy sprawiało, że stawała się ona halal w celu współżycia z jej właścicielem, bez konieczności przeprowadzania formalnej ceremonii małżeństwa.
W skrócie, pozwolenie na współżycie z niewolnicą nie było czymś barbarzyńskim ani niecywilizowanym; przeciwnie, było niemal tak samo wiążące jak ceremonia małżeństwa. W rzeczywistości posiadanie niewolnicy pod wieloma względami przypomina ceremonię małżeństwa i obie sytuacje mają ze sobą wiele wspólnego. Jedno podobieństwo polega na tym, że tak jak wolna kobieta nie może mieć dwóch mężów jednocześnie, tak niewolnica nie może współżyć z dwoma właścicielami jednocześnie.
Inne podobieństwo polega na tym, że wolna kobieta, której małżeństwo przechodzi kryzys, nie może wyjść za innego mężczyznę, dopóki jej poprzednie małżeństwo nie zostanie unieważnione poprzez rozwód itp. Z powodu konfliktów między małżonkami małżeństwo może dojść do etapu, na którym dalsze wspólne życie jest praktycznie niemożliwe, i dlatego dochodzi do rozwodu, aby rozwiązać więź małżeńską. Podobnie, jeśli niewolnica była wcześniej mężatką na terytorium wroga i zostaje pojmana sama, tzn. bez męża, to żaden muzułmanin nie ma prawa współżyć z nią, dopóki jej poprzednie małżeństwo nie zostanie unieważnione,ca dzieje się to poprzez sprowadzenie jej na ziemię islamską i uczynienie jej prawną własnością muzułmanina. Sprowadzenie jej na terytorium islamskie sprawia, że jej poprzednie małżeństwo zostaje według prawa islamskiego uznane za nieważne, ponieważ jej mąż pozostaje na terytorium wroga, a ona na terytorium islamskim,cprzez co wspólne życie jako mąż i żona staje się praktycznie niemożliwe. Z tego powodu nie wolno współżyć z kobietą, której mąż również został wzięty do niewoli i zniewolony razem z nią.Kolejne podobieństwo polega na tym, że tak jak rozwódka musi odbyć okres zwany „iddah”, zanim inny mężczyzna będzie mógł się z nią ożenić, tak niewolnica musi odbyć okres zwany „istibraa”, zanim jej właściciel będzie mógł z nią współżyć.
Jeszcze jedno podobieństwo: tak jak żona staje się osobą na utrzymaniu męża i mąż musi zapewnić jej dom, jedzenie i odzież, tak niewolnica staje się osobą na utrzymaniu właściciela i on również musi zapewnić jej dom, jedzenie i odzież. Kolejne podobieństwo polega na tym, że tak jak małżeństwo czyni bliskich krewnych żony „haram” dla męża tzn. nie może poślubić matki żony, jej babki, siostry itd. podobnie jeśli mężczyzna współżył z niewolnicą, jej bliscy krewni również stają się „haram” dla właściciela.
Przy wszystkich tych podobieństwach nie ma sensu uznawać współżycia z niewolnicą za coś odrażającego, skoro współżycia z własną żoną nie uznaje się za odrażające.
Pojawić się może pytanie, dlaczego właściciel niewolnicy nie poślubia jej przed współżyciem z nią? Otóż jest to praktycznie niemożliwe z powodu kilku skomplikowanych kwestii technicznych. Po pierwsze, wiemy, że mężczyzna musi dać „Mahr” (posag) swojej narzeczonej.
Święty Koran mówi: „Dozwolone wam jest wszystko, co poza tym, abyście mogli je zdobyć swoim majątkiem (tj. posagiem).” - (4:24)
Tak więc „Mahr” jest warunkiem koniecznym zawarcia nikahu (małżeństwa). Jeśli mężczyzna miałby poślubić swoją niewolnicę, nie byłoby możliwe spełnienie tego warunku, ponieważ zgodnie z prawem islamskim niewolnica nie ma żadnych praw własności, tzn. nie może nic posiadać. W rzeczywistości wszystko, co ma przy sobie, np. ubrania, traktowane jest jako własność jej właściciela. Dlatego jeśli poślubiłby niewolnicę i dał jej „Mahr”, nie mogłaby ona stać się jego właścicielem, ponieważ nie ma prawa własności. „Mahr” wróciłby do właściciela niewolnicy, co byłoby równoważne przekazaniu posagu samemu sobie. Właściciel stałby się więc zarówno płacącym, jak i odbiorcą „Mahr”, co sprowadzałoby na system posagu ośmieszenie. Przeprowadzenie takiej ceremonii małżeńskiej, która ośmiesza system „Mahr”, byłoby całkowicie bezcelowe. Dlatego właściciel nie może poślubić niewolnicy, dopóki pozostaje ona niewolnicą. Jednak jeśli ją wyzwoli, wtedy może ją poślubić jako kobietę wolną.
Chociaż właściciel sam nie może poślubić swojej niewolnicy bez jej wyzwolenia, może ją poślubić komuś innemu. Jeśli wyda ją za mąż za innego mężczyznę, tylko jej mąż będzie miał prawo do współżycia z nią, a prawo właściciela do współżycia z nią wygasa. Wszystkie te fakty dowodzą, że niewolnica nie staje się instrumentem seksu; przeciwnie, jej honor jest chroniony, ponieważ tylko jeden mężczyzna ma prawo współżyć z nią - TAK JAK tylko jeden mąż ma prawo współżyć ze swoją prawnie poślubioną żoną.
Rasulullah (Sallallahu Alayhi Wasallam) nakazał swoim wyznawcom traktować niewolników z życzliwością, łagodnością i, co najważniejsze, uważać ich za członków rodziny. Dzięki temu czuli się potrzebni, co było o wiele lepsze niż traktowanie ich jak wyrzutków i pozostawienie ich samych na ulicach obcego społeczeństwa w biedzie i nędzy. Takie traktowanie w ostateczności zmuszałoby je do podejmowania złych zajęć, np. prostytucji, aby zaspokoić głód. Pierwsza wojna światowa w 1914 roku była wyraźnym odzwierciedleniem problemów związanych z pozostawieniem kobiet-jeńców samym sobie w obcym społeczeństwie i otoczeniu. W czasie tej wojny niemieckie i angielskie kobiety-jeńcy były wypuszczane na ulice, nie mając nikogo, kto mógłby je wyżywić. Skutek był oczywisty: musiały szukać innych niecywilizowanych sposobów zarobku na ulicach. Dlatego widać wyraźnie, że islamskie traktowanie kobiet-jeńców wojennych sprzyjało lepszym relacjom społecznym i prowadziło do poprawy ich życia społecznego.
Ponadto historia pokazuje, że islam nie zachęcał do niewolnictwa, lecz raczej do jego stopniowego zwalczania. Rasulullah (Sallallahu Alayhi Wasallam) powiedział w tym kontekście w Hadisie: „Ktokolwiek uwolni muzułmańskiego niewolnika, Pan odkupuje wszystkie jego członki - w zamian za każdy członek niewolnika, tak że członki intymne za członki intymne - od Ognia Piekielnego”.
Ponadto istnieje wiele przewinień i grzechów, za które uwolnienie niewolnika służy jako forma rekompensaty i odkupienia. Była to dodatkowa zachęta do stopniowego likwidowania niewolnictwa. Rasulullah (Sallallahu Alayhi Wasallam) nauczał również, że kto uczy swoją niewolnicę dobrych manier, przyozdabia ją uprzejmością i dobrą edukacją, a następnie ją uwalnia i poślubia, temu należy się podwójna nagroda i wynagrodzenie.
Takie zachęcające nauki stanowiły bodziec do emancypacji niewolników, i niewolnicy byli uwalniani w tysiącach. Sam Rasulullah (Sallallahu Alayhi Wasallam) uwolnił 63 niewolników, Hazrat Abu Bakr Radhiallahu Anhu 63, Hazrat Abdur-Rahman bin Auf Radhiallahu Anhu 30 000; Hazrat Hakim bin Huzam Radhiallahu Anhu 100; Hazrat Abbas Radhiallahu Anhu 70; Hazrat Ayesha Radhiallahu Anha 69; Hazrat Abdullah bin Umar Radhiallahu Anhu 100; Hazrat Uthman Radhiallahu Anhu uwalniał jednego niewolnika każdego piątku i mówił, że uwolni każdego niewolnika, który będzie odmawiał modlitwy z pokorą. Hazrat Zul-Kilah Radhiallahu Anhu uwolnił 8 000 niewolników w ciągu jednego dnia.”
Wszystkie apostackie plemiona, które zostały zniewolone w czasie kalifatu Hazrata Abu Bakra Radhiallahu Anhu, miały zostać uwolnione.Zimmi (chroniony niemuzułmański poddany państwa islamskiego) nie powinien być zniewolony.
Arabowie nie będą zniewalani.
Ci, którzy byli niewolnikami w czasach ciemnoty (przed nadejściem islamu) i dożyli czasów islamskich, powinni wykupić swoją wolność, płacąc swoim właścicielom ich wartość, niezależnie od woli właścicieli.
W wyniku tych praw nadszedł czas, gdy niewolnictwo zostało całkowicie zlikwidowane. Oczywiście proces ten odbywał się stopniowo, ponieważ był to jedyny bezpieczny i praktyczny sposób rozwiązania problemu.
Ze względu na powszechność niewolnictwa w początkowych etapach islamu powstała także potrzeba edukowania ludzi w kwestii traktowania niewolników. Rasulullah (Sallallahu Alayhi Wasallam) nauczał swoich wyznawców, jak należy traktować niewolników z życzliwością itp. W rzeczywistości sam Rasulullah (Sallallahu Alayhi Wasallam) posiadał niewolnice, dzięki czemu mógł praktycznie pokazać, jak należy je traktować z uprzejmością i łagodnością.
W związku z tematem warto wspomnieć, że Rasulullah (Sallallahu Alayhi Wasallam) miał cztery niewolnice. Jedną z nich była Hazrat Maria Qibtiyya Radhiallahu Anha, która była matką syna Rasulullaha, Ibrahima Alayhis Salaam, który zmarł we wczesnym dzieciństwie. Pozostałe to: Hazrat Rayhaan binte Samoon, Hazrat Nafisa oraz czwarta, której imię nie zostało zapisane w historii.
https://islamqa.org/hanafi/askimam/29030/is-it-true-that-islam-permits-a-man-to-have-an-intimate-realationship-with-both-his-wife-and-his-servantslave-girl/