Jak powinnam wybrać szkołę prawoznawstwa (mazhab) do nauki wiedzy islamskiej?
Odpowiedź udzielona przez szejka Bassema Itaniego
Pytanie:
Jeśli chcę rozpocząć naukę wiedzy islamskiej, jaką powinnam wybrać szkołę prawoznawstwa (mazhab) do studiowania?
Odpowiedź:
Wszystkie pochwały należą się Allahowi, Panu światów, a błogosławieństwo i pokój niech będą z naszym Panem Muhammadem, jego Rodziną i wszystkimi Towarzyszami.
Ulemowie Ahl al-Sunna wa al-Jama‘a zgadzają się, że dozwolone jest podążanie za którąkolwiek z czterech głównych szkół prawoznawstwa: hanaficką, malikicką, szaficką i hanbalicką. Szkoły te zostały udokumentowane, ustrukturyzowane i dopracowane w czasie, a wielcy uczeni stosowali się do nich aż do dnia dzisiejszego.
Dla zobrazowania, oto niektórzy wybitni uczeni reprezentujący każdą z tych szkół:
Szkoła hanaficka (założona przez Imama Abu Hanifę, 80-150 AH)
Imam Muhammad Ibn al-Hasan al-Shaybani (131-189 AH)
Imam Abu Ja‘far Ahmad Ibn Muhammad al-Tahawi (238-321 AH)
Imam Abdullah Ibn Ahmad al-Nasafi (zm. 710 AH)
Imam Badr al-Din al-‘Ayni (zm. 855 AH)
Imam Mulla Ali al-Qari (zm. 1014 AH)
Szkoła malikicka (założona przez Imama Malika, 93-179 AH)
Imam Ibn ‘Abd al-Barr (368-463 AH)
Imam Sulayman Ibn Khalaf al-Baji (403-474 AH)
Imam Muhammad Ibn Ahmad al-Qurtubi (zm. 671 AH)
Imam Ahmad Ibn Idris al-Qarafi (626-684 AH)
Imam Ibrahim Ibn Musa al-Shatibi (zm. 790 AH)
Szkoła szaficka (założona przez Imama al-Shafi‘i, 150-204 AH)
Imam Abu Hamid al-Ghazali (450-505 AH)
Imam ‘Izz al-Din Ibn ‘Abd al-Salam (577-660 AH)
Imam Ahmad Ibn ‘Ali Ibn Hajar al-‘Asqalani (773-852 AH)
Imam Yahya Ibn Sharaf al-Nawawi (631-676 AH)
Imam Ibn al-Jazari (751-833 AH)
Szkoła hanbalicka (założona przez Imama Ahmada, 164-241 AH)
Imam ‘Umar Ibn al-Husayn al-Khiraqi (zm. 334 AH)
Imam Ibn al-Jawzi (510-597 AH)
Imam Ibn Qudama (zm. 620 AH)
Imam Ibn Rajab (736-795 AH)
Imam Mansur al-Buhuti (1000-1051 AH)
Dlaczego warto podążać za mazhabem?
Ci wybitni uczeni osiągnęli najwyższy poziom wiedzy i wniesli znaczący wkład w nauki Koranu, recytacje, hadis, fiqh oraz inne dyscypliny jak gramatyka arabska, retoryka i literatura.
Tysiące uczonych, zarówno dawnych, jak i współczesnych, reprezentują Ahl al-Sunna wal-Jama‘a, wszyscy podążając za jedną z czterech szkół i naukami jednego z czterech imamów. Nikt nie odszedł od tej drogi.
Oznacza to, że każdy z mniejszą wiedzą niż ci uczeni jest zobowiązany do przestrzegania jednego z czterech madhhabów i nauk jednego z imamów: Abu Hanify, Malika, al-Shafi‘i lub Ahmada.
Dlatego, jeśli jesteś studentem wiedzy i chcesz rozpocząć naukę fiqh, zaleca się wybrać mazhab dominujący w twoim kraju i miejscu zamieszkania.
Wybór innego mazhabu może prowadzić do poczucia wyobcowania z lokalnej społeczności i potencjalnych sporów społecznych.
Porada praktyczna:
Przyjmując konkretny mazhab, unikaj fanatyzmu i sztywności – czterej imamowie byli dalecy od takich postaw.
Nie krytykuj opinii innych mazhabów ani nie wdawaj się w spory. Allah mówi:
„Nie spierajcie się między sobą, abyście nie zostali zniechęceni i osłabieni.” [Koran 8:46]Różnice w opiniach prawnych wynikają z niezależnego ijtihadu uczonych, a ich zróżnicowanie jest miłosierdziem dla Ummy.
Rada Imama Malika dla kalifa:
Kiedy Abbasydzki kalif Abu Ja‘far al-Mansur chciał uczynić Muwattę obowiązkową dla wszystkich regionów, Imam Malik doradził:
„Nie rób tego! Ludzie już przyjęli różne opinie, usłyszeli różne hadisy i przyjęli różne tradycje. Każda społeczność działała według tego, co osiągnęła. Zmuszanie ich do porzucenia tego, w co wierzą, byłoby trudne. Pozwól ludziom pozostać przy tym, co wybrali, i niech każdy region podąża za tym, co wybrali jego mieszkańcy.” [Malik, Muwatta]
Modlimy się, aby Allah oświecił twoje serce i obdarzył cię zrozumieniem Jego religii, gdyż On jest Przewodnikiem do wszelkiego dobra.
[Szejkh] Bassem Itani
Szejkh Dr Bassem Hussayn Itani urodził się w 1965 r. w Beirucie, Liban. Uzyskał doktorat z nauk islamskich w 2005 r. Uczył się u wielu wybitnych uczonych i zajmował ważne stanowiska akademickie i administracyjne w Libanie i za granicą. Jest biegły w fiqh, usul, aqidzie, tafsirze oraz nadzorował liczne prace magisterskie i doktorskie.